Op maandag 23 juni 2026 vond in Den Bosch de open bijeenkomst van het Nutriënt Platform plaats, aansluitend aan het congres Mest, het Bruine Goud. Tijdens de middag kwamen leden, partners en andere geïnteresseerden bijeen om kennis uit te wisselen over de transitie naar fossielvrije en circulaire meststoffen. De bijeenkomst bood een inspirerende combinatie van inhoudelijke presentaties, beleidsupdates, praktijkvoorbeelden en interactieve discussies. De grote betrokkenheid van de aanwezigen zorgde vanaf het begin voor een levendige uitwisseling van ideeën en inzichten.
De route naar klimaatneutrale en circulaire meststoffen
Volkert Beekman (Wageningen University & Research) opende het inhoudelijke programma met een presentatie over de Publiek-Private Samenwerking (PPS) die zich richt op de ontwikkeling van klimaatneutrale en circulaire meststoffen. Hij schetste de belangrijkste uitdagingen voor de komende decennia en presenteerde de doelstellingen van de PPS.
Binnen het programma zijn 3 werkpakketten (WP). In Werkpakket (WP) 1 worden gebruikersbehoeften verkend. Hiervoor zijn vier toekomstscenario’s voor de Nederlandse land- en tuinbouw in 2050 verkend. In ieder van de vier scenario’s is, ondanks de verschillende maatschappelijke en economische omstandigheden, een grote rol weggelegd voor circulaire meststoffen. In WP 2 wordt gewerkt aan een duurzaamheidsmeetlat voor meststoffen. In WP 3 vinden er demonstraties van verschillende meststoffen plaats in veldproeven. Deze demonstraties van circulaire meststoffen geven aan de hand van experimenten in de praktijk inzicht in de agronomische prestaties, samenwerking binnen de keten en de duurzaamheidsvoordelen. Daarmee wil de PPS bijdragen aan een objectieve beoordeling van de duurzaamheid van verschillende meststoffen.
Europese ontwikkelingen: van terugwinning naar marktontwikkeling
Jouke Boorsma (AquaMinerals) gaf vervolgens een terugkoppeling van de recente bijeenkomst op 8 en 9 juni van de European Sustainable Phosphorus Platform (ESPP) in Madrid. Centraal stond de implementatie van artikel 20 van de herziene Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater (UWWTD), waarin criteria voor fosfaatterugwinning worden gesteld.
Boorsma benoemde drie belangrijke ontwikkelingen. Ten eerste zijn Europese lidstaten volop bezig met de implementatie van de richtlijn, maar in een zeer verschillend tempo. Daarnaast zijn verschillende technieken voor fosforterugwinning inmiddels bewezen, al vraagt grootschalige toepassing in de praktijk nog verdere ontwikkeling. De grootste uitdaging ligt echter bij de markt: zonder voldoende en structurele vraag naar herwonnen fosfaat blijft grootschalige toepassing achter.
Tijdens de ESPP-bijeenkomst presenteerde Boorsma namens AquaMinerals en de Unie van Waterschappen daarom hun voorstel om de Europese terugwinverplichting te koppelen aan een EU-breed quotum voor herwonnen fosfaat in kunstmest. Een dergelijk quotum zou de vraag naar gerecyclede nutriënten structureel kunnen stimuleren en daarmee de businesscase voor bestaande terugwinningsinstallaties aanzienlijk versterken.
Update Fertiliser Action Plan en lobby richting Den Haag
Omdat Reinier Gerrits (Meststoffen Nederland) onverwacht verhinderd was, verzorgde Jorn Baan Hofman namens het Nutriënt Platform een update over het Fertiliser Action Plan en de actuele beleidsontwikkelingen.
Daarnaast presenteerde hij de onlangs verstuurde brief van het Nutriënt Platform aan de ministers, waarin wordt opgeroepen om de nutriëntenkringloop in Nederland verder te sluiten. Positief nieuws was dat de brief inmiddels is ontvangen, gelezen en in behandeling is genomen door het team Meststoffen van het ministerie. Vanuit het ministerie is aangegeven dat het Nutriënt Platform na de zomer een inhoudelijke terugkoppeling kan verwachten. Het platform hoopt uiteraard dat dit leidt tot een vervolgdialoog met de minister over de verdere uitwerking van de voorstellen.
Een nieuw verhaal over nutriënten
Na de pauze verzorgde Fides Lapidaire (Stichting Rondgang) een bijzonder inspirerende presentatie over de kracht van communicatie en maatschappelijke verbeelding bij de transitie naar een circulaire samenleving.
Met initiatieven als de Broodje Poep-festivaltruck, de campagne Boer zoekt Poep en het magazine Fix This Shit laat zij zien dat de discussie over menselijke mest veel breder is dan alleen techniek of sanitatie. Haar centrale boodschap is dat wat wij als afval beschouwen, in werkelijkheid een waardevolle grondstof is. Door het perspectief van het algemene publiek te veranderen, kunnen we werken aan circulaire systemen die beter zijn voor mens, bodem en samenleving.
Aan de hand van aansprekende voorbeelden liet Lapidaire zien hoe humor, verwondering en een lichte provocatie helpen om hardnekkige taboes bespreekbaar te maken. Niet de foodtruck of het magazine staan daarbij centraal, maar het gesprek dat daardoor ontstaat. Haar aanpak is gebaseerd op een duidelijke filosofie: verander eerst het verhaal, maak complexe vraagstukken ervaarbaar, betrek mensen actief bij de oplossing en gebruik ontwerp als middel om maatschappelijke verandering in gang te zetten.
De presentatie maakte veel los onder de aanwezigen en vormde een mooie aanvulling op de technisch-inhoudelijke bijdragen eerder op de middag.
Samen verder bouwen
De middag werd afgesloten met een interactieve sessie met o.a. als doel om de vervolgstappen van het Nutrient Platform in de contacten met de Nederlandse overheid verder uit werken, en om te inventariseren of de ingebrachte aandachtspunten nog verder aangescherpt zouden moeten worden.
Daarnaast werd er terug gegrepen op het eerder besproken standpunt m.b.t. vraagcreatie van AquaMinerals en de Unie van Waterschappen. Hierbij bleek dat veel van de aanwezigen zich konden vinden in dit standpunt.
Tot slot legde Karel de Bruijn (van der Knaap) de aanwezigen een concreet voorbeeld voor van een veelvoorkomende situatie: Van der Knaap weet potentiële afnemers en brancheorganisaties in de glastuinbouw enthousiast te maken over circulaire meststoffen, maar in de praktijk komt de markt pas echt in beweging wanneer consumenten, de retail of de overheid vraag creëert.
Tijdens deze interactieve middagafsluiting bleek opnieuw de grote betrokkenheid van de aanwezigen. Ideeën, ervaringen en standpunten werden actief gedeeld en besproken.
Aansluitend was er volop gelegenheid om tijdens de gezamenlijke netwerkborrel met deelnemers van de andere congresworkshops verder met elkaar in gesprek te gaan.
Op naar de volgende bijeenkomst
We kijken terug op een geslaagde en inspirerende ledenbijeenkomst, waarin kennisdeling, beleidsontwikkelingen en maatschappelijke initiatieven elkaar op een waardevolle manier versterkten. De middag liet opnieuw zien hoeveel kennis, betrokkenheid en ambitie binnen het netwerk aanwezig is om de transitie naar een circulaire nutriënteneconomie gezamenlijk verder te brengen.
De volgende ledenbijeenkomst van het Nutriënt Platform vindt plaats op in het najaar. We hopen u dan opnieuw te mogen verwelkomen.